UYUŞTURUCU BAĞIMLILIĞI
(Tanımlar-Sorunlar-Çözümler)
Dr.Hüseyin TEKİN SEVİL
SABEV Yayını, Sosyal Çalışma Dizisi:2
Şubat 1998, ANKARA
Bu yayınla gençlik sorunları arasında önemli bir yer işgal eden “Uyuşturucu bağımlılığı” konusunda temel bilgiler yer almıştır.
Özellikle “bize uzak bir sorundur uyuşturucu, bizim toplum yapmaz, aile yapımız bu tür kötü alışkanlıklara geçit vermez” diye düşünenlere ilginç mesajlar. Sorun her geçen gün artarak devam etmekte ve etkilenen gençlik oranı yükselmektedir. Uyuşturucuya başlama yaşı giderek küçülmekte, her yıl uyuşturucu bağımlılığı nedeniyle ölenlerin sayısı artmaktadır.
Bu tür bağımlılara götürülen hizmetler birbirinden habersiz ve farklı bakış açılarından yerine getirilmeye çalışılmaktadır. Devletin uyuşturucu bağımlılığı karşısında belirlenmiş bir hizmet politikası saptanmış değil, sayıları çok az olan bir iki kamu kuruluşunda verilen hizmetlerde etkili olamamaktadır. Sivil toplum kuruluşlarının konu ile ilgili çalışmaları arasında işbirliği ve eşgüdüm bulunmamaktadır. Bilimsel araştırmalar yetersizdir. Konuya ulusal ve uluslararası düzeyde ekonomik boyutu ile bakıldığı için bağımlıların sorunlarına gereği gibi ilgi gösterilmemektedir. Genç niçin uyuşturucu bağımlısı olur? Böyle bir duruma düşmeden alınacak koruyucu önlemler nedir? Bağımlı gence ve ailelerine nasıl rehberlik yapılabilir? Gençlerin diğer sorunları arasında uyuşturucu kullanımı ne oranda etkili olmaktadır? Tedavide uygulanan yöntemler geçerli midir? Uyuşturucuya istemin azaltılabilmesi için neler yapılmalıdır? Özellikle eğitim çağındaki çocuklarımıza ve gençlerimize nasıl bir eğitim verebiliriz. Çağdaş tedavi ve çözüm tekniklerini biz de uygulayabilir miyiz? Hangi uyuşturucu madde daha çok zararlıdır? Değişik maddelerin özellikleri nelerdir ve herbirinin etkileri nasıl olmaktadır, nasıl tedavi edilmektedir? Geçmişten bu yana olaya nasıl bakılmıştır? Bağımlı artışı sadece nüfus artışına mı bağlıdır? Yoksa bunun dışında başka etkenler de rol oynamaktadır?…vb. soruların yanıtlarını bu kitapta bulmak mümkündür.
Ayrıca bu kitabın özelliği, uyuşturucu bağımlılığı konusunda mevcut durumun ne olduğunun saptanmasıdır. Böyle temel bir çalışmaya gereksinim vardı. Bundan sonraki çalışmalar daha ayrıntılı ve spesifik yönleriyle ele alınarak yapılabilen yapılmalıdır da. Üniversiteler, akademik kuruluşlar, gönüllü kuruluşlar düzeyinde konu üzerinde bilimsel çalışmalara önem verilmelidir.
En önemlisi de devletin bir politika belirleyerek eşgüdüm ve işbirliğini sağlayarak önlemleri almaktır. Yoksa, her geçen gün kayıp olacaktır.
Uyuşturucu Bağımlılığı kitabında yukarıdaki sorular yanıtlanmaya çalışılmıştır. Hem bağımlı ve ailelerine, yakınlarına hem de konu ile ilgilenen tüm kişi, kuruluş ve kurumlara yol gösterici bilgiler verilmiştir. Hem ana-babaların, hem gençlerin, hem kuruluş ve kurumların ilgilenmesi, bilgilenmesi için önemli bir kaynaktır.
Yayınladığımız üç numaralı bu kitap kendi alanında tek yayın olup gençlere uyuşturucu maddelerin tarihsel geçmişiyle birlikte çeşitlerini, her birinin ayrı ayrı verdiği zararları ve mücadele etme yollarını ve sosyal hizmetler açısından yapılacak sosyal tedavi modelini anlatmaktadır.
Günümüzde gençleri uyuşturucu bağımlılığına karşı küçük boyutlu ve anlaşılır dille yazılmış bu tür yayınlarla bilinçlendirmenin, uyuşturucuya karşı mücadelenin ilk adımı olarak görülmesi gerektiği kanısındayız.
Uyuşturucu madde kullanımı, gelişmiş ülkelerde başlıbaşına bir toplumsal sorundur. Bu soruna karşı çoğu anababa ve hatta hükumetler çaresizdir. Çocukları, gündengüne, anlamadıkları bir dilin konuşulduğu ve onları giderek tüketen bir dünyaya doğru ellerinden kaymaktadır. Çaresizliğin aşılmasının ilk yolu bilgilenmektir. Türkiye, gençleri uyuşturucu girdabına hergün daha fazla sürüklenen bir ülke konumundadır. Ve Türkiye’de uyuşturucu kullanımı konusunda bilimsel içerikli kitapların sayısı yok denecek denli azdır. Uyuşturucu sorununa çözümü bilgiyle bulabiliriz.
Dr. SEVİL’in bu kitabı anababalara olduğu kadar gençlere ve konuyla ilgilenen herkese hitap ediyor.
Hüseyin Tekin SEVİL
Tanımlar - Sonuçlar - Çözümler
SABEV Yayınları No: 3
Sosyal Çalışma Dizisi: 2
Şubat 1998, Ankara
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ
GİRİŞ.
1. BÖLÜM: TANIMLAR ve BELİRTİLER. 1. Uyuşturucu Konusuyla İlgili Tanımlar; 2. Uyuşturucu (Madde) Bağımlılığı Belirtileri;
2. BÖLÜM: TARİHÇE. 1. Başlangıç; 2. Afyon Savaşları; 3. Diğer Gelişmeler; 4. Batı’daki Gelişmeler; 5. Türkiye'deki Gelişim;
3. BÖLÜM: UYUŞTURUCU MADDELER. 1. Uyuşturucu Maddelerin Türleri; 1.1. Sertlik Derecelerine Göre Uyuşturucular; 1.2. Etki Türlerine Göre Uyuşturucular; 1.3. Birleşmiş Milletler Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) Sınıflamasına Göre Uyuşturucular; 1.4. Özel Okullar Derneği ve AMATEM’in Sınıflamasına Göre Uyuşturucular; 2. Esrar; 2.1. Belirtiler; 2.2. Tedavi; 3. Afyon ve Türevleri; 3.1. Morfin; 3.2. Eroin; 3.3. Belirtiler; 3.4. Tedavi; 4. Kokain; 4.1. Belirtiler; 4.2. Tedavi; 5. LSD; 5.1. Belirtiler; 5.2. Tedavi; 6. Khat; 6.1. Belirtiler; 6.2. Tedavi; 7. Uyarıcılar – Amfetaminler; 7.1. Belirtiler; 7.2. Tedavi; 8. Sakinleştiriciler; 8.1. Barbitüratlar; 8.1.1. Belirtiler; 8.2. Benzodiazepinler; 8.2.1. Belirtiler; 8.3. Tedavi; 9. Uçucular; 10. Kokulu Okul Malzemeleri; 11. Tiner; 12. Ecstasy;
4. BÖLÜM; UYUŞTURUCU BAĞIMLILIĞI VE SORUNLARI. 1. Bağımlılık Türleri; 2. Bağımlılık Yapan Maddelerin Özellikleri; 3. Bağımlılık Ölçütleri; 4. Bağımlılık Nedenleri; 4.1. Farmakolojik Nedenler;. 4.2. Biyolojik Nedenler; 4.3. Psikolojik Nedenler; 4.4. Sosyal Nedenler; 4.5. Diğer Nedenler; 5. Bağımlılık Sorunları; 5.1. Sağlık Sorunu; 5.2. Ekonomik Sorun; 5.3. Doğru Karar Verememe Sorunu; 5.4. Yaşam Sorunu; 5.5. Eğitim Sorunu; 5.6. Çalışma ve İş Sorunu; 5.7. Yanlışlıklar Sorunu; 5.8. Suç ve Ceza Sorunu; 5.9. Güvenlik Sorunu; 10. İletişim Sorunu; 6. Gençlik ve Uyuşturucu; 6.1. Madde Kullanmaya Gençler Daha Çok Nasıl Başlıyor? 6.2. Risk Altındaki Gençler; 6.3. Uyuşturucu Kullanan Genç Nasıl Anlaşılır?; 6.3.1. Maddeye Bağlı Değişiklikler; 6.3.2. Davranış Değişiklikleri;
5. BÖLÜM: DURUM ANALİZİ. 1. Genel Görünüm; 2. Diğer Ülkelerde Durum; 3. Türkiye'de Durum;
6. BÖLÜM: ÇÖZÜM VE ÖNERİLER. 1. Önlemler; 1.1. Yönetime İlişkin Önlemler; 1.1.1. Politika ve Strateji Süreci; 1.1.2. Karar Süreci; 1.1.3. Organizasyon (Örgütleme); 1.1.4. Koordinasyon (Eşgüdüm) ve İşbirliği; 1.1.5. Uygulama Yöntemi; 1.1.6. Değerlendirme ve İzleme; 1.2. Teknik Önlemler; 1.3. Koruyucu Önlemler; 1.3. Arzın Azaltılması; 1.3.2. Talebin Azaltılması; 1.3.3. Uyuşturucunun Zararlarının Azaltılması; 1.4. Tedavi ve Rehabilitasyon Önlemleri; 1.5. İzleme ve Destekleme Hizmetleri; 1.6. Eğitim Çalışmaları; 1.6.1. Öğrencilere Eğitim; 1.6.2. Eğiticiden beklenenler; 1.6.2.1. Empatik anlama; 1.6.2.2. Gerçeklik; 1.6.2.3. Saygı; 1.6.2.4. İletişim; 1.6.3. Öğrenciye Yardım; 1.6.3.1. Hazırlık Evresi; 1.6.3.2. Sorunun Tam Olarak Tanımlanması; 1.6.3.3. Direncin Saptanması; 1.6.3.4. Direnci Kırmanın Yolları; 1.6.3.5. Madde Kullanımının Getirdikleri ve Götürdükleri; 1.6.3.6. Kendini Tanıma; 1.6.3.7. Adım Atma (Gelecek Planları); 1.6.4. Aile Eğitimi; 1.6.4.1. Temel İlkeler; 1.6.4.2. Aile ile Görüşme; 1.6.4.3. Hazırlık Evresi; 1.6.4.4. Aile ile Görüşme; 1.6.4.5. Yönlendirme; 2. Sosyal Hizmet ve Uyuşturucu; 2.1. Koruyucu Önlemler; 2.2. Tedavi ve Bakım Aşaması; 2.3. İzleme ve Rehabilitasyon; 3. Tedavi Kurumları; 3.1. AMATEM; 3.2. UMATEM; 4. Sağlık Bakanlığı’nın Raporu;
7. BÖLÜM: BAĞIMLILARIN GÖRÜŞLERİ. 1. Balıklı Rum Hastanesinde Tedavi Gören Bağımlı Gençlerin Sözleri 2. Bir Eroin Bağımlısının Sözleri; 3. Bağımlı A; 4. Bağımlı B; 5. Bağımlı C., D., E., F; 6. Bağımlı G; 7. Bağımlı H., İ; 8. Bağımlı R; 9. Eski Bir Bağımlı Öyküsü; 10. Bir Eroin Bağımlısının Kurtuluş Öyküsü; 11. Can'ın Öyküsü; 11.1. Kötü Günler Bitecek (Mektup); 11.2. Can’dan İki Şiir;
*