ÇEVREBİLİM SÖZLÜĞÜ

Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Komisyonu tarafından 1987 yılında yayınlanan Brundlandt Raporu sürdürülebilir kalkınma kavramıyla çevre ile insan olgularının bir bütünün parçaları olduğunu belgeledi. Bu raporun ilkeleri ışığında 1992 yılında toplanan Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı insansız çevrenin hiçbir anlam taşımadığını göstermesi kadar, sağlıklı ve uygun çevre olmadan insanın yaşam olanağının ortadan kalkacağı gerçeğini netleştirdi; kayda geçirdi. Hatta gençleri ve çocukları soktu çevre belgesine.

Bu temelde bugün bir çevrebilim sözlüğü, artık bir sosyalbilim sözlüğü niteliği taşımaktadır.

İnsan için çalışanlar çevreye duyarsız kalamıyorlar artık. Ozon tabakasındaki büyüme ya da kutuplardaki buz dağlarının erimesi salt fizik çevreyi değil doğrudan insanı ve toplumsal yapıyı da tehdit etmektedir.

Bugün çevre hem yerel, hem ulusal, hem uluslararası ve hem de evrensel bir konu ve sorundur. Bugün çevre hem fiziksel, hem kültürel, hem toplumsal, hem siyasal bir konu ve sorundur.

Bu nedenle, Prof. Dr. Emrullah Güney’in elinizdeki Çevrebilim Sözlüğü salt teknikbilimci ve teknik meslek elemanları için değil, sosyalbilimci ve sosyal meslek elemanları için de değerli bir kaynaktır.

ÖNSÖZ

1975-85 yılları arasında, Ürgüp Lisesinde ve sonrasında, Fırat Üniversitesinde hazırlamağa başladığım fişlerin, Dicle Üniversitesine geçtikten sonra, geliştirilmesiyle ortaya çıkmıştır.

Fen-Edebiyat fakültelerinin coğrafya ve biyoloji bölümünde, Eğitim fakültelerinin coğrafya eğitimi anabilim dalında, Türkçe öğretmenliği bölümünde, sosyal bilgiler öğretmenliği programında, su ürünleri mühendisliği, tarım, orman ve çevre mühendisliği fakültelerinde, sosyal bilim alanlarında eğitim veren bütün yüksek öğretim birimlerinde bir başvuru kaynağı olarak yararlanılacağına inanıyoruz. Çünkü, bu sözlük, biyocoğrafya - ekoloji el kitabı özelliği taşımaktadır.

Öğretmen adaylarının çevre, ortam terimlerini iyi ve doğru bilmeleri gerekir. Çevre duyarlılığı olan kitlelerin yetiştirilmesi görevi sırasında, günümüz öğrencisi, yarının öğretmeni olarak bu terimleri öğrenmelidir. Kitap, ayrıca, lisansüstü çalışma yapan meslekdaşlarımıza da birçok konuda yardımcı olacaktır.

Yer yer yanlışlıklar, gözden kaçan bilgi eksiklikleri ve yinelemelerin olduğunu varsaydığım bu iddiasız kitabımızın sonraki baskıları mutlaka daha doğru, yanlışsız bilgiler içerecektir.

Kitabımızın yayınlanması için gayret gösterenlere gönül borcumuz vardır. Mutluluğumuz, kitabımızın yararlı olduğunu görmekle artacaktır.

Prof Dr Emrullah Güney

Ürgüp, Elazığ, Diyarbakır

1975- 2006